Wie of wat brengt jou thuis?
Onderuit op een zanderig klimmetje
Op een ochtend in Den Treek jakkerde ik op mijn mountainbike door het bos. Ik fietste in een heerlijke flow, de ideale lijn volgend van mijn voorgangers. De onvoorspelbare bochten en stille bomen vroegen mijn totale focus, mijn fietsbeheersing, mijn contact met het lichaam. Alle elementen werkten prachtig samen. Ik voelde me vrij.
Totdat een zanderig klimmetje mij dwong af te stappen.
Vervelend, maar overkomelijk — zolang niemand het zag. Maar daar stond hij: een jonge vent, die geen moeite deed om zijn triomfantelijke glimlach in te houden. En daar ging ik dan, ondanks dat ik op beide benen stond, tóch onderuit. Mijn evenwicht verstoord niet door het zand, maar door die blik.
Daar was hij weer. Die intimiderende buitenwereld. Dezelfde die ik voor het eerst heb gevoeld op de middelbare school. Een periode in mijn leven waarin de werkelijkheid niet overeenkwam met mijn binnenwereld. Ik voelde me nergens thuis.
Maar dan: mijn adem. Die bracht me terug.
Wanneer ben jij eigenlijk thuis?
Stel jezelf die vraag eens, nu, terwijl je dit leest.
Is thuis voor jou een plek? Een periode in je leven? Een bepaald gevoel dat soms opduikt en dan weer verdwijnt? Of is het iemand — iemand in wiens gezelschap je even niet hoeft te presteren, niet hoeft uit te leggen, gewoon mag zijn?
Voor veel mensen is het antwoord vaag. Niet omdat ze het niet weten, maar omdat ze het al zo lang niet gevraagd hebben. De agenda loopt vol, de verwachtingen stapelen op, en ergens onderweg zijn ze het contact kwijtgeraakt met het gevoel dat hen ooit vertelde: hier ben ik op mijn plek.
Ik ken dat gevoel. Ik heb er lang naar gezocht. Buiten mezelf, in de eerste plaats.
Vijftig jaar op zoek — en wat ik onderweg vond
In de herfst van 1968 bracht adem mij voor het eerst thuis in mezelf. Na een traumatische ‘aardlanding’ — het leven dat hard binnenkwam — was het mijn adem die iets hield. Iets stilleerde. Maar ik wist toen nog niet wat het was, en ik liet het los.
Heel geleidelijk verschoof mijn aandacht van mijn adem naar de weerbarstige wereld om me heen. Ik probeerde me thuis te voelen buiten mezelf. In rollen, in relaties, in prestaties. Het werkte soms. Maar het hield nooit lang stand.
In 2005 klopte mijn adem opnieuw aan, tijdens een holotropic breathing session. Het was alsof iets zei: ik ben er nog steeds. Je hoeft alleen maar te stoppen met weglopen.
Maar pas op het wildemanfestival van 2018 werd ik werkelijk wakker geschreeuwd. Door mijn eigen adem. Door iets wat ik al die jaren bij me had gedragen zonder het te gebruiken.
Nu brengt adem me te allen tijde thuis in mezelf — hoezeer die buitenwereld ook trekt. We zijn beste vrienden tot de dood ons scheidt.
Wat de wetenschap al die tijd al wist
Terug naar Den Treek. Wat ik die ochtend deed — mijn tempo aanpassen op mijn adem, bewust door mijn neus ademen — was intuïtief. Mijn lijf wist het al. Maar de wetenschap heeft er inmiddels een naam voor.
James Nestor, journalist en schrijver van het boek Breath, wijdde tien jaar van zijn leven aan onderzoek naar ademhaling. Wat hij ontdekte is zo eenvoudig dat het bijna schokkend is: de meeste mensen ademen verkeerd. Te snel, te ondiep, te vaak door de mond. En dat heeft gevolgen — voor het zenuwstelsel, voor de slaap, voor de stemming, voor hoe we ons voelen in ons eigen lichaam.
Neusademhaling, ontdekte hij, verhoogt de aanmaak van stikstofmonoxide in je lichaam enorm — een stof die de bloedvaten verwijdt en de zuurstofopname door je cellen sterk verbetert. Mondademhaling doet het tegenovergestelde: het houdt je systeem in een lichte, chronische staat van alertheid. Alsof er altijd iets dreigt.
Ik wist dat die ochtend in Den Treek nog niet zo wetenschappelijk. Maar mijn lichaam wist het al. Mijn adem wist het al.
Thuis zijn is geen plek — het is een vaardigheid
Veel mensen zoeken thuis buiten zichzelf. En ik begrijp dat. Soms heb je een plek nodig, of een mens, die je eraan herinnert wie je bent. Soms is dat genoeg.
Maar er is iets wat altijd bij je is. Iets wat je niet kunt vergeten thuis te nemen, niet kunt verliezen in een reorganisatie, niet kwijtraakt bij een scheiding of een burn-out. Je adem.
Bewust ademen is niet meditatie in de klassieke zin. Het is geen techniek die je moet oefenen tot je er goed in bent. Het is een herinnering. Een terugkeer naar iets wat er al was — voor alle lagen van verwachtingen, overtuigingen en aanpassingen die je in de loop der jaren over jezelf heen hebt gelegd.
Thuis zijn in jezelf is geen aankomst. Het is iets wat je telkens opnieuw vindt. Soms in een gesprek. Soms in beweging. Soms in de stilte van je eigen adem — op een zanderig klimmetje in Den Treek, terwijl een jonge vent staat te glimlachen.
Wat brengt jou thuis?
Die vraag laat ik graag bij jou achter.
Niet als opdracht. Niet als vraag die je moet beantwoorden in een commentaarsectie of voor een therapeut. Maar als iets om bij te zitten. Om even mee te lopen in je dag.
Wanneer voel jij je thuis in jezelf? Wat was het laatste moment dat je dat voelde? En is er iets — hoe klein ook — dat je vandaag een stap dichter bij brengt?
Thuis zijn in jezelf is niet iets wat je verdient door harder te werken aan jezelf. Het is iets wat je herstelt door even te stoppen met jezelf te overstijgen.
Wil je dat ook ervaren — niet alleen begrijpen?
Als je nieuwsgierig bent geworden naar de werking van adem, begin dan met het boek Het nieuwe Ademen van James Nestor. Hij schrijft beeldend, wetenschappelijk en eerlijk over zijn eigen hereniging met zijn adem. Het was voor hem de directe aanleiding om tien jaar van zijn leven te wijden aan dit onderzoek.
En als je het niet alleen in je hoofd wilt houden maar ook in je lijf wilt voelen: dit voor- en najaar starten de Presence Proces ademgroepen. Kleine groepen van maximaal vijf mensen, tien weken, wekelijkse ademcirkels.
Niet om een oplossing te vinden. Maar om iets te voelen wat je al die tijd bij je hebt gedragen — zonder het te weten.
Kennismaking
Stuur je contactgegevens via de onderstaande button op en dan bel ik je binnen 2 werkdagen terug. Afhankelijk van onze telefonische kennismaking plannen we samen een kosteloze en vrijblijvende ontdekkingsessie met open dialoog in.
